OPENBARE
BETREKKINGE

Media [photo] 

 

Media

Verbeter waterverbruik van aartappels

Omdat aartappels baie sensitief vir vogstremming is, word tans meer as 80% van die aanplanting in Suid- Afrika besproei. Gesien in die lig dat daar ongeveer 50 000 ha aartappels in die land aangeplant word, besef ’n mens watse groot verbruiker van water die aartappelbedryf regtig is.

Om iets daadwerklik aan ’n gewas se watergebruiksdoeltreffendheid (WGD) te doen, moet daar eers ’n deeglike begrip wees van hoe die gewas werk en waar daar leemtes en geleenthede is. In Suid-Afrika is die gemiddelde WGD van aartappels 80 kg/ha/mm. Dit wissel dramaties tussen streke, onder andere as gevolg van:

  • Tyd van aanplanting – ’n winteraanplanting sal nie so ’n hoë transpirasietempo hê soos in die somer nie.
  • Reënval – droëland-aanplantings en aanplantings wat met die reënseisoen oorvleuel sal minder bykomende water (afkomstig van ander bronne) benodig.
  • Grondtipe – diep gedreineerde sandgronde kan nie op profielbeskikbare water staatmaak nie en sal dus
  • meer besproeiingswater nodig hê.
  • Kultivars – sekere kultivars is baie meer doeltreffend in terme van hul behoefte vir water.
  • Besproeiingstelsel – stelsels verskil in hul doeltreffendheid om waterverlies te beperk.
  • Bestuurspraktyke – sekere bestuurspraktyke dra tot WGD by.

Omnia is verbind tot sy kliënte, maar ook tot die omgewing en die volhoubaarheid van die landbousektor van Suid-Afrika. Dus het Omnia se span landboukundiges nie net ’n plig nie, maar ’n verantwoordelikheid met betrekking tot die WGD van aartappels.

Omnia se landboukundiges is baie opgewonde oor die WGD-onderwerp. In ons WGD-navorsing word daar van talle vogmodelle, vogmeters, vogsensors en ander tegnologieë soos Greenseeker®, SPAD-meters en OmniSap® gebruik gemaak. SPAD-meters word  gebruik om die chlorofilinhoud van plante te meet. Die stikstofvlak (N) in die plant kan hiermee met behulp van Omnia-norme bepaal word. Dit lei tot verbeterde N-bestuur en meer doeltreffende plante. Daar is ook genoegsame bewyse dat N-bestuur ’n geweldige invloed op WGD het. Met OmniSap®-ontledings kan alle voedingstowwe beter bestuur word, en kan bepaal word wat die plantsap se onderskeie ammonium- en nitraatinhoud is. Ammoniumtoksisiteit is een van die groot sondebokke wat opbrengs benadeel, veral onder sekere omgewingstoestande. Nog ’n voordeel van OmniSap®-ontledings is dat, indien dit deurlopend deur die groeiseisoen, saam met blaarmonsters aangewend word, daar presies bepaal kan word wanneer watter voedingstowwe toegedien moet word. Dit beperk onnodige toediening van veral mikro-elemente, en is uiters behulpsaam om te verseker dat plante nooit een of ander voedingstoftekort in sy groeisiklus het nie.

Presisieboerdery is ’n belangrike hulpmiddel in die verhoging van WGD. Nie net is die chemise ruitontledings belangrik nie, maar ook die grondtipe en vervolgens die opbrengspotensiaal van die grond. Hierdie is die kern van presisieboerdery. WGD word drasties verhoog wanneer gewasse op die regte grondtipe geplant word. Verder gee dit ook uitstekende inligting ten opsigte van die besproeïngsbestuur van ’n land of sones in ’n land. Sekere grondtipes het die vermoë om hoë opbrengste te lewer met relatief min water, terwyl ander grondtipes maklik kan versuip met min water.

Daar moet nie net op een aspek van gewasverbouing gefokus word nie, maar op ’n holistiese program, vanaf kultivarkeuse en grondvoorbereiding tot gewasgroeiparameters en opbrengsdata. Omnia se landboukundiges bou ’n breë kennis op oor alles wat WGD mag beïnvloed om sodoende te verseker dat Omnia-kliënte aan die voorpunt van volhoubaarheid en die effektiewe gebruik van hulpbronne bly.

Omnia is ook tans besig om hierdie tegnologie tot op kultivarvlak te ontwikkel. Dit is redelik wyd bekend dat elke kultivar se voedings- en vogbehoefte verskil, en dit is uiters belangrik om hierdie verskille in ag te neem wanneer aanplantings beplan en bestuur word.

Daar word tans verskeie proewe gedoen om die gebruik van voedingstowwe te verbeter, beter te verstaan en te bepaal hoe en wanneer dit toegedien moet word om die doeltreffendheid van aartappels (en dus WGD) te verhoog. Voorlopige proefdata met silikon en planthormone as blaarbespuitings lyk belowend, terwyl die OMNICAL (Ca)- en OMNI-K (K)-proewe puik resultate lewer. Reeds met die aanvanklike loodsproewe is drastiese kwaliteitsverskille waargeneem.

In Figuur 1 kan gesien word dat die Greenseeker®-lesing met ’n toename in K-toediening toegeneem het, terwyl daar ook ’n verskil tussen die lae en hoë Ca-toediening was.

Die Greenseeker® is ’n toestel met optiese sensors wat gewasgroei en -verskille meet. Die lesings kan gebruik word om in verskillende groeisones verskillende topbemestingspeile toe te dien, of om opbrengsskattings te maak. Kalsium is tydens knolinisiasie toegedien en kalium ongeveer 10 dae later.

Beide is as korrels uitgestrooi. Die aartappels het ligte ryp gekry, en die lesings is hierna geneem nadat visuele kleurverskille gesien is. Hierdie resultate bevestig ander bevindings oor die effek van kalium en kalsium op die beskerming van membrane, deurdat die plante op die persele wat ekstra K- en Ca-toedienings ontvang het, beter weerstand teen die strestoestand kon bied.

Wat die aartappelbedryf betref, is Omnia se span landboukundiges daartoe verbind om vir produsente toegang te gee tot al die nodige kennis en hulpmiddels om te verseker dat elke hulpbron optimaal aangewend word, nou en in die onsekere toekoms.

Deur André Labuschagne
Landboukundige - Vrystaat Besigheidseenheid